Inhuisonderwijs

Wat echt werkt bij kinderen met autisme heeft veel te maken met opvoeding, hier vind je mijn beste en concrete opvoedtips als mama van een neurodivergent kind.

Inhoudstabel

1.Parenting is heart work
2.Ben ik veilig?
3.Basisprincipes
4.Privileges
5.Buiten leven
6.Stel je verwachtingen bij
7.Beloofd is beloofd

Hoewel ik eerder al deelde over onze basisprincipes binnen onze opvoeding (Lees hier de blogpost opvoeding en discipline bij kinderen met autisme), besluit ik vandaag nog dieper in te gaan op dit onderwerp met nog meer concrete tips en praktisch advies.

Want wat ik gemerkt heb in ondertussen bijna 7 jaar mama zijn van een kind met autisme (en ook kinderen zonder autisme), is dat wat echt werkt bij kinderen met autisme veel – heel veel – te maken heeft met opvoeding.

‘Gentle parenting’ is iets waar ik niet achter sta, ik ben ook niet van dat ‘bewust ouderschap’, wel christelijk onderbouwd connectiegericht moederschap en vaderschap.
Doorheen de tips en advies zal duidelijk worden wat ik precies bedoel daarmee.

1.Parenting is heart work

Eén van de eerste resources waar ik als mama van een neurodivergent kind echt veel heb uitgehaald is het werkboek ‘Parenting is hard work’ van Dr. Scott Turansky en Joanne Miller.

Hier staan super concrete en praktische stappen in om van chaos terug naar kalm te gaan. Ik ga keer op keer terug naar deze stappen wanneer ik merk dat ik onze opvoeding wat uit de hand heb laten lopen als in dat ik te los geworden ben en te veel heb laten ‘vallen’ waardoor er chaos en wanorde onstaat.

Met verwijzingen naar de Bijbel op een ludieke, maar toch duidelijke manier vind ik dit boek echt een super praktische handleiding als het ware in connectiegericht opvoeden en disciplineren.

Een voorbeeld van zo een verwijzing:
In 1 Samuel 3 woonde de jonge Samuel in het huis van de priester Eli. Op een nacht, toen Samuel sliep, werd hij gewekt door een stem die zei: ‘Samuel, Samuel.’ Samuel ging onmiddellijk naar de plaats waar Eli sliep en zei: ‘Hier ben ik’. Samuel riep niet vanuit de andere kamer: “Waaat”. Hij wist hoe hij moest komen als hij werd geroepen.

Dit is een deel uit het eerste hoofdstuk ‘de eerste stap’ waarin vooral gericht wordt op naar je kind toegaan om een instructie te geven of iets te vragen en omgekeerd: jouw kind hoort ook naar jou toe te komen.

Ik zal er hier niet al te diep op ingaan, maar probeer het eens een aantal weken als dit nog geen gewoonte is in jouw huis. Ga naar het kind toe om iets te zeggen/vragen en instructeer het omgekeerde ook, je zal merken dat zelfs enkel en alleen door deze simpele stap je al onmiddellijk een meer gemoedelijke dynamiek creëert.
Hoe je je kind dit concreet kan aanleren en de andere stappen vind je in het boek.

2.Ben ik veilig?

Ooit las ik ergens dat wanneer een kind een grens aftast, hij/zij eigenlijk vraagt aan jou ‘ben ik veilig?’. Ben jij de persoon die jouw kind veilig kan houden door de grenzen te bewaken, ben jij de persoon waarvan je woord te vertrouwen is?

Ik heb dit toen heel letterlijk genomen en de doorbraak die we daarmee maakten met ons kind was fenomenaal!
Wij zijn zonder overdrijven van 5 meltdowns per dag naar gemiddeld 1 per dag gegaan.

Hoe? Simpelweg elke keer mijn zoon vroeg, ‘nog vijf minuutjes!’ of ‘mag ik nog één keer alsjeblief’, of ‘ik beloof dat ik het nu niet meer zal doen, nog één kans alsjeblief’, etc,… Alles in diezelfde lijn begon ik te zien als hij die mij vroeg ‘ben ik veilig?’. Dus ik hield voet bij stuk en hield de grens aan.

En hoewel hij de eerste 2-3 keer nog feller tekeer ging, merkten we bij dag twee al het fenomenale verschil in meltdowns op en de kalmte in hem die werkelijk zichtbaar werd elke keer ik vasthield aan een gestelde grens.

Ondertussen pas ik dit bijna twee jaar toe en het is nog steeds wat ik zou zeggen dat echt het meeste werkt bij kinderen met autisme.
Het klinkt en voelt streng en ik zeg ook van mezelf dat ik een strenge ouder ben. Maar streng is echt niet altijd slecht. En al helemaal niet als het je kind net rust kan bieden.

3.Basisprincipes

Dit zijn de drie basisprincipes waarover ik wel vaker spreek hier op de blog en waar wij alles naar herleiden in ons dagelijks leven en opvoeding van onze kinderen.

Deze drie basisprincipes zijn:
-Gehoorzaam gedrag
-Respectvol gedrag
-Behulpzaam gedrag

Ten allen tijde wordt van onze kinderen verwacht dat zij zich respectvol, gehoorzaam en behulpzaam opstellen tegenover zichzelf en anderen.
(Je kan hierover meer uitgebreid lezen in de eerdere blogpost over opvoeding en discipline bij kinderen met autisme.)

Zelfs de takenlijst van onze kinderen wordt op deze basisprincipes gebaseerd. (Daar lees je hier meer over.)

Concreet maakt dit dat de manier van gedragen duidelijk is voor onze kinderen, deze drie basisprincipes worden heel jong aangeleerd (nog voor het kind 1 jaar wordt) en we blijven hier door de jaren heen op uitbreiden naarmate de capaciteit van het kind.

Dit maakt dat onze regels nooit veranderen, door de jaren heen blijft het basis framework als het ware hetzelfde waardoor er nooit twijfel hoeft te ontstaan over veranderen van regels of uitzonderingen op de regel, want die zijn er niet binnen onze drie basisprincipes.

En als iets belangrijk is voor een neurodivergent kind, dan is het duidelijkheid.

4.Privileges

Onze voornaamste manier van disciplineren is door het werken met privileges. Ook dit systeem is heel duidelijk voor onze kinderen en zo kunnen we op een rustige, kalme en doordachte manier disciplineren.

Daarmee wil ik zeggen dat we werken met duidelijke regels volgens de drie basisprincipes. Wanneer een kind deze principes verschillende keren provoceert, zal een privilege ontnomen worden.

Zo hoeven wij niet te roepen of echt ‘straffen’, maar merkt het kind wel dat wanneer hij/zij zijn/haar verantwoordelijkheid niet nakomt, daar ook privileges aan verbonden zijn die hij/zij dan bewijst niet ‘aan te kunnen’.

5.Buiten leven

Buiten moederen is gewoon makkelijker. En ook geeft het jouw kinderen de mogelijkheid om stress te ontladen in de natuur en buitenlucht.
Er zijn zo veel voordelen aan buiten leven en buiten spelen voor kinderen en volwassenen.

Ook voor onze neurodivergente kinderen zijn deze voordelen niet te onderschatten.

Als we door een periode gaan met opmerkelijk meer moeilijke momenten, overprikkeling en meltdowns, dan is mijn eerste stap bijna altijd om meer buitenwandelingen te doen of een buiten uitstap te organiseren.

Wat echt werkt bij kinderen met autisme is soms zo simpel als gewoon meer buiten leven.

6.Stel je verwachtingen bij

En daarmee bedoel ik niet dat je je kind moet zijn als een persoon die niet capabel is, by all means, laat je kinderen rijzen tot het moment!
Kinderen zijn zoveel meer capabel dan we denken, als we hen maar de kans geven.

Wat ik bedoel met je verwachtingen bijstellen is je verwachtingen van jezelf.
Met dit gentle parenting en bewust ouderschap in trend overal op sociale media, laat jouw eigen waarden en normen doorschijnen in alles alsjeblief.

Je kind is niet getraumatiseerd als je eens je geduld verliest en roept, je kind is niet getraumatiseerd als je je niet aan een bepaald script houdt, je kind is ook niet getraumatiseerd voor het leven als het zich verveelt, of je geen uren met hen samen speelt, of een privilege ontneemt. Beloofd.
En ook daar is onderzoek naar gedaan.

We zijn allemaal maar gewoon mensen en het enige wat we kunnen doen is elke dag ons best.
Willen we echt onze kinderen het gevoel geven dat ze elke dag de perfecte versie van zichzelf moeten zijn?

Ik denk het ook niet. Wat ik merkte vooral bij mezelf is wanneer ik die druk losliet, dat ik werkelijk kalmer werd en veel minder vaak mijn geduld verliesde. Soms kunnen we zo bang zijn voor iets en ons er zo hard over stresseren dat we net uitlokken wat we proberen te vermijden.

7.Beloofd is beloofd

Over beloven gesproken.
Nog zo een duidelijkheid binnen ons gezin: beloofd is beloofd.

Wij maken geen valse beloftes, zelfs niet voor de simpele dingen.
Een voorbeeld; Je kind heeft genoeg en weigert om nog verder te eten. Je zegt ’toe, nog één hapje, ik weet dat je het kan’. En je kind gehoorzaamt en neemt nog een hap. Super! Hoe verleidelijk is het nu om aan je kind te vragen om NOG een hapje te nemen?
Ons standpunt is niet doen.

We houden ons aan ons woord. Ten allen tijde.
Ook als we bvb. zeggen ‘nu moet je eerst even dit doen, maar straks kunnen we wel even spelen’ . Dan houden wij ons aan ons woord.

Ik ben van het principe: ofwel zeg ik niks ofwel doe ik wat ik zeg. Maar ik maak geen valse beloftes en mijn man ook niet.
Dit betekent dat onze kinderen in dit scenario zijn opgegroeid (en groeien nog steeds verder op) en zij weten dus waar ze aan toe zijn. Zij weten dat we doen wat we gezegd hebben en ik ervaar het zelf als frustrerend als anderen valse beloftes maken aan onze kinderen waarvan we zelf zien dat het vaak iets iet om het kind in dat moment te ‘paaien’.

Een ander voorbeeld hiervan is dat een kennis op bezoek kwam en onze zoon vroeg om samen te spelen, waarop hij antwoordde; ‘de volgende keer ga ik zeker met je spelen, maar nu niet.’
Dit (heb ik opgemerkt) is iets wat volwassenen heel gemakkelijk doen naar kinderen toe, omdat het het kind in dat moment ‘paait’, ‘geruststelt’ en grof gezegd ‘het zwijgen oplegt’.

Vaak is het vanuit de idee dat ze niet willen omgaan met de gevolgen van een nee naar het kind toe. Bvb. ze willen een fit of tantrum vermijden. Of ze hebben geen ‘geldige’ reden over waarom hun nee een nee is.

Anyway, voor ik hier helemaal op een rant uitdraai, dit is dus iets wat me vaak opvalt bij volwassenen in de relatie naar kinderen toe en dat is iets waar wij dus heel bewust niet aan deelnemen.
En het zorgt voor rust en betere samenwerking bij en met onze kinderen.

Ik denk dat dit zo wel mijn grootste tips zijn die ik zelf toepas in mijn moederschap bij zowel neurodivergente als neurotypische kinderen.
Ik merk dat dit vooral mijn zoon met autisme enorm veel duidelijkheid en rust geeft en ik hoop dat deze tips dit ook kunnen doen voor jullie gezin.

Wat ik hier juist nog aan wil toevoegen is dat ik hier alles kan delen wat werkt voor ons gezin en voor onze kinderen, dat dit geen garantie kan bieden voor elk uniek kind. Ook al hoop ik hier zoveel mogelijk gezinnen mee te helpen door onze persoonlijke ervaring te delen, is het nog steeds heel belangrijk dat je doet wat voor jullie het best werkt en het best voelt.

Heb je nog vragen? Stuur gerust een mailtje naar inhuisonderwijs@gmail.com.

Deze post kan eventueel affiliate links bevatten. Dit betekent dat ik een kleine commissie verdien aan aankopen gedaan via sommige links. Dit heeft geen extra kost voor u.

Gerelateerd